Digitale prentenboeken: een goede aanvulling in de kleuterklas!

Tijdens de Kinderboekenweek stond ook dit jaar het belang van lezen centraal. De huidige generatie leest te weinig en daar kunnen we vanaf jongs af aan al verbetering in brengen. Kinderen die al jong worden voorlezen, hebben daar op school profijt van. Op 7- tot 10-jarige leeftijd hebben zij gemiddeld een rijkere woordenschat, een sterker leesbegrip en een hogere leesmotivatie (Demir-Lira, 2019). Tijdens de kleuterjaren kunnen we dus met prentenboeken de taalontwikkeling volop stimuleren. Maar kunnen we ook iets met ICT? Bieden digitale prentenboeken meerwaarde?

Inmiddels zijn er tal van onderzoeken gedaan naar de effecten van digitale prentenboeken. Twijfelen is niet meer nodig. Digitale prentenboeken zijn enorm effectief. Zsofia Takacs (2015) vergeleek 43 afzonderlijke studies waarin verhalen zowel aangeboden werden middels een traditioneel prentenboek als in digitale vorm. In alle studies bleken de multimediafuncties van digitale prentenboeken van grote meerwaarde: kinderen scoren beter wat betreft taalbegrip en woordenschat. Bovendien profiteren taalzwakke leerlingen het meest!

Digitale prentenboeken bieden dus tal van kansen, maar hoe geef je het vorm in de klas?

In de klas

In de klas kun je met digitale prentenboeken aan de slag op het digibord. Er zijn ook digitale prentenboeken met taalbegripsvragen, dat biedt meteen mooie verdiepingsslag. Kun je geen afstand doen van dat fysieke boek? Lees dan het fysieke boek voor in de kring en laat leerlingen zelfstandig het digitale boek nog eens lezen. Kleuters krijgen vaak een moment op de dag om zelfstandig een prentenboek door te kijken, dat kan natuurlijk ook op de IPad (of een ander device).
Het resultaat van voorlezen groeit als er vormen van herhaling zijn, het zorgt er niet alleen voor dat kinderen méér woorden leren, maar ook dat hun begrip van de woorden diepgaander is (Damhuis, 2014).
Aan ouders kun je vragen om het boek dat je in de klas hebt voorgelezen, thuis nogmaals (digitaal) te lezen.

Preteaching

Ga je aan de slag met een thema rondom een prentenboek?
Laat ouders dan het digitale prentenboek thuis al eens lezen met hun kind.

Voor taalzwakke kinderen kun je op deze manier een vorm van preteaching creëren zodat het voorleesmoment in de klas effectiever wordt.
Kinderen waar thuis geen Nederlands wordt gesproken bieden digitale prentenboeken ook een prachtige mogelijkheid om thuis (en tijdens een vakantie) de Nederlandse taal verder te ontwikkelen of om en thema voor te bereiden.

Digitale prentenboeken: een goede aanvulling in de kleuterklas!

Leerlingen met een andere moedertaal

Marian Verhallen (2009) deed onderzoek naar het effect van multimediale toevoegingen aan prentenboeken op de leesontwikkeling van jonge kinderen voor wie het Nederlands niet de moedertaal is. Uit haar onderzoek blijkt dat kinderen met een taalachterstand hun woordenschat met 600 woorden per jaar kunnen uitbreiden wanneer ze twee keer per week een digitaal prentenboek ‘lezen’. De kans op leerproblemen kan daardoor aanzienlijk worden verminderd.

Kortom…

Kinderen kunnen lang last blijven houden van vroeg opgelopen achterstanden. Laten we daarom de taalontwikkeling al zo vroeg mogelijk maximaal stimuleren: met fysieke en digitale boeken. Een aanvulling van digitale prentenboeken op het bestaande aanbod is namelijk voor alle leerlingen zinvol maar voor taalzwakke kinderen cruciaal.

Wat en waar?

Digitale prentenboeken zijn op tal van plekken te vinden. Laagdrempelig is de (digitale) voorleeshoek van de bibliotheek met voorleesfilmpjes van o.a. SchoolTV, WepBoek en Bereslim (bij de boeken van Bereslim zitten ook vragen voor het taalbegrip). Ouders en kinderen die lid zijn van de bibliotheek kunnen hier gratis gebruik van maken.

Bronnen

  • Demir-Lira, O., Applebaum, L.R., Goldin-Meadow, S., Levine, S.C., 2019. Demir-Lira Parents’ early book reading to children: Relation to children’s later language and literacy outcomes controlling for other parent language input. Lees hier het artikel.
  • Takacs, Z.K., Swart, E.K, Bus, A.G., 2015. Benefits and Pitfalls of Multimedia and Interactive Features in Technology-Enhanced Storybooks: A Meta-Analysis. Lees hier het artikel.
  • Damhuis, C., 2014. A cognitive approuch to vocabulary learning in kindergarten. Lees hier het artikel.
  • Verhallen, M.J.A.J., 2009. Video storybooks as a bridge to literacy. Universiteit Leiden. Lees hier het artikel.