Groeidoelen met kleuters

Kunnen kleuters al eigenaar zijn van hun eigen leerproces?
Hoe doe je dat en hoe kom je dan samen met de kinderen tot een leerdoel?
In deze blog leg ik uit hoe ik met groeidoelen bij kleuters werk.
Hoe we samen tot een groeidoel komen en of dit dan ook echt werkt.

Waarom groeidoelen bij kleuters?

Kleuters zijn van nature ontzettend leergierig. Ze stellen ontzettend veel vragen en willen van de hoed en de rand weten.
Als kleuterleerkracht sluit je met je hoeken en je spellen aan op het thema en op hun belevingswereld.
Maar kunnen kleuters dan alles leren wat zij zelf willen leren en weten ze eigenlijk wel wat er allemaal te leren valt?

Door een groeidoel met kleuters op te stellen kiezen ze zelf wat ze willen leren en dit kan dan ook van alles zijn.
Dat ene moeilijke spel uit de kast of iets wat ze moeilijk vinden op sociaal emotioneel gebied.

Doordat ze zelf, met de hulp van de leerkracht, hun doel bepalen zijn de kinderen enorm gemotiveerd om hun groeidoel ook te halen.
Jongens die alleen maar in de bouwhoek spelen of met de auto’s, zitten dagen achter elkaar te puzzelen omdat hun groeidoel is: ‘ik wil leren om een puzzel te maken’.
Elke keer weer ben ik onder de indruk van het effect van de groeidoelen.

Groeidoelen met kleuters

Kindgesprekken

Om een groeidoel met de kinderen te bepalen voer ik met elk kind een kindgesprek.
Samen praten we over school.

Dit doen we op het moment dat de rest van de klas aan het spelen is in de hoeken.
Ik doe een keycord om. Dit is een teken voor de andere kinderen dat zij mij even niet mogen storen.
Door zo één op één een gesprek te voeren met de kinderen heb je de volledige aandacht voor ze en kun je ook makkelijker doorvragen.

Je krijgt natuurlijk super veel informatie.
Nog meer dan alleen voor het opstellen van een groeidoel. Een mooi bijkomend voordeel.

Vragen die je kan stellen tijdens een kindgesprek;

  • Wat vind je leuk op school? (Bij jonge kinderen kun je dit kleiner maken door te vragen in welke hoek zij graag spelen.)
  • Met wie speel je graag?
  • Waar ben je trots op?
  • Wat heb je geleerd wat je eerst nog moeilijk vond?
  • Wat vind je nog moeilijk op school?
  • Wat zou je nog willen leren?

Groeidoelen opstellen

Naar aanleiding van het kindgesprek komen er dingen uit die de kinderen nog moeilijk vinden.
Bijvoorbeeld; ik vind het nog moeilijk om puzzels te maken.
Een groeidoel kan dan zijn: ‘ik wil leren om een puzzel zelf te maken’.

Dit is natuurlijk hoe wij het voor ons zien: een kind kiest een doel dat echt haalbaar is, ze bedenken het zelf dus hu.n motivatie is hoog.
Het is goed te oefenen en echt duidelijk ‘meetbaar’.

Maar ja zo gaat het natuurlijk niet altijd en dan ben jij als leerkracht erg belangrijk.

Een kind uit groep 1 die zegt; ‘ik wil leren lezen’ is natuurlijk super gemotiveerd.
Maar dit doel is binnen een aantal weken natuurlijk niet haalbaar.
Het is dan belangrijk om het doel te kaderen.
Wat kan het kind al wel? En wat zou een volgende stap zijn?
Bijvoorbeeld;  ‘Ik kan mijn eigen naam lezen en herkennen’ of ‘ik kan allemaal woorden (plaatjes) vinden met de letter b’.

‘Ik kan alles al!’

Er zijn ook altijd super zelfverzekerde kleuters die letterlijk zeggen: “Ik hoef niets te leren want ik kan alles al”.
Daar mogen wij jaloers op zijn, hoe fijn is het om zo zelfverzekerd te zijn.
Alleen is dit tijdens een kindgesprek soms wat lastig, want dan hebben ze nog niet echt inzicht in wat ze wel en niet kunnen.

Het is dan aan jou om te kaderen en iets te benoemen wat nog wat lastig gaat.
Je ziet kinderen bijvoorbeeld wel eens met materiaal uit de kast spelen maar niet op de juiste manier.
Dit zou een groeidoel kunnen zijn: “Ik heb je laatst zien spelen met dit spel en ik zag dat je veel plezier had,  maar het spel anders speelt dan hoe het gaat. Zullen we de komende tijd het spel spelen zoals het moet zodat je dus de regels leert kennen?”.
Vaak willen ze dit wel.

Ook merk ik dat kinderen groeidoelen bedenken die wij misschien in eerste instantie iets minder ‘nuttig’ vinden.
Zoals ‘Ik wil leren om een auto te tekenen’.
Als dit kind vervolgens oefent, kan je letten op de pengreep.
Ze moeten blijven proberen dus ze oefenen met doorzetten.
Ze moeten goed kijken hoe een auto er uitziet en ze werken aan hun fijne motoriek.

Genoeg nuttige doelen dus om te behalen en dat zonder dat het ‘moet’.
Super waardevol toch?

Groeidoelen met kleuters

Zichtbaar in de klas

Als we de groeidoelen hebben opgesteld dan worden alle doelen zichtbaar in de klas opgehangen.
We kunnen de kinderen erop wijzen en ze zien zelf elke dag wat hun doel is.
Tijdens verschillende momenten in de week kunnen ze oefenen aan hun groeidoel. Zo blijft het continu ‘leven’.

Ik heb nog geen enkel kind achter de broek aan moeten zitten want ze willen dit echt zelf leren. Hoe gaaf is dat!

Is hun doel behaald? Dan plakken we het groeidoel in hun portfolio en doen we het ‘bewijs’ erbij.
Dit kan een foto zijn of een andere manier waarop je kan zien dat het doel behaald is.

Tijdens de portfoliogesprekken presenteren de kinderen hun portfolio met daarin hun behaalde groeidoel aan hun ouders.

Doorgaande lijn

Groeidoelen opstellen met de kinderen is iets wat wij door de hele school doen.

Bij de kleuters wordt de basis gelegd en dit blijven ze doen tot groep 8.
Doelen kunnen dan zijn: ‘Ik wil oefenen met de tafel van 5’ of ‘Ik wil oefenen met spelling en het dictee foutloos maken’.

Eigenaarschap

Kinderen zijn eigenaar van hun eigen doel, dus worden er ook doelen opgesteld die te maken hebben met hun talenten.
Zo zijn er kinderen die willen leren om de bal 10x hoog te houden.
Of willen ze een eigen strip kunnen tekenen.

Het eigenaarschap van de kinderen staat centraal en daardoor is de motivatie om het groeidoel te behalen hoog.

Enthousiast

Waarschijnlijk merk je wel uit mijn blog dat ik heel erg enthousiast ben over het werken met groeidoelen.
Dit komt vooral omdat ik zie dat het écht werkt.
De motivatie ligt heel veel hoger en hun zelfvertrouwen groeit ontzettend als het ze lukt om hun zelf opgestelde groeidoel te behalen.

Ik zou zeggen probeer het eens uit en maak je collega’s enthousiast!