Wij zijn Miranda en Heidi. Beiden werkzaam in het onderwijs met hart voor digitale geletterdheid.
Regelmatig hebben wij contact over dingen die ons bezig houden en jij mag meelezen.

Hoi Miranda!

Fijn van je te horen en ik haak gelijk aan op je laatste opmerking: Je gaat een opleiding tot mediacoach doen? In mijn ogen ben je al zo vaardig. Ik vind het leuk om je door onze brieven beter te leren kennen, want ik wist dit nog niet. Vertel eens wat je hoopt te leren in de opleiding?

Kleuters
Grappig dat je juist de kleuterleerkrachten expliciet benoemt. Het lijkt ook zeker haaks te staan op elkaar: zo laat mogelijk beginnen met schermen, maar daarnaast wel de schermen het klaslokaal binnen brengen.

Kleuters leren vooral door te doen! Wie ben ik? Wat betekent ik in deze ruimte, wereld, t.o.v.  anderen… Dat leer je door een grote diversiteit in het aanbieden van activiteiten. Kleuters spelen veel op de grond, rollen, klimmen, klauteren en oefenen met de fijne motoriek door het spelen met bouwblokken, pincetten, kraaltjes, dopjes etc. Daar sta ik volledig achter. Maar de maatschappij verandert. Kinderen worden thuis al veel geconfronteerd met nieuwe technieken. Bij menig kind thuis springen lampen vanzelf aan op een stemcommando. Siri, Alexa of Google zijn geen gewone namen, maar persoonlijke online assistenten. 

We moeten daar dus wel iets mee. Er is in onze huidige maatschappij een werkvorm bij gekomen. Het is absoluut geen vervanging, maar een aanvulling op het hedendaags onderwijs. Maar ook een belangrijke aanvulling als het gaat om de kansen voor de toekomst te vergroten, zoals jij ook benoemt.

Nu ken ik nog wat KLOSSERS. Je weet wel. De authentieke kleuterjuf, die zich helemaal richtte op de eerste groepen van het basisonderwijs, wat toen nog kleuterschool heette. Zij hebben echt moeten wennen. Maar voor hen en alle twijfelaars hoop ik dat enkele laagdrempelige tips, ook offline, al een beweging creëren naar het hedendaagse onderwijslandschap. Alle beetjes helpen. En je doet eigenlijk al heel veel, zonder dat je het weet. 

Media Ukkie dagen
Op 30 januari is er een online inspiratiesessie voor de komende Media Ukkie Dagen en ik mag daar vertellen over laagdrempelige activiteiten in de kleuterklas, die je veel allang op je programma hebt staan (inschrijven hiervoor kan nog). De afbeelding bovenaan is mijn voorbereiding hierop. Maar wat doe je dan allemaal al?

  • Als je een stappenplan maakt voor het toiletbezoek, dan doe je al aan Computational Thinking. Je gaat eerst naar de w.c., veegt je billen, daarna was je je handen, je maakt ze droog en komt terug naar de klas. Dit is één van de 4 onderdelen van het oude Digitale Geletterdheid-model. Het stapsgewijs doorlopen van een proces. Hartstikke offline.
  • De kralenplank is een ander voorbeeld. Je moet kijken welke kleur eerst, welke daarna. En pas als je alle stappen hebt doorlopen, dan is je plaatje af. En doe je dit gecodeerd, dan moet je nog even tellen ook. Weer een offline voorbeeld.
  • Laat de kinderen eens ervaren hoe het is om andere media dan een gewoon (prenten) boek te bekijken. Pak eens een kookboek, encyclopedie, moppenboek. Benoem dan ook dat je op Internet boeken kunt vinden. Kijk samen! En je hebt alweer gewerkt aan digitale vaardigheden.

Grappig om te vertellen, dat mijn kleuters het concept Podcast dus maar raar en saai vonden. Waar bleven de plaatjes? En dat terwijl ik uren met een cassettebandje en mijn walkman kon genieten van de beperkte hoeveelheid sprookjes die wij bezaten. Deze kon ik letterlijk opdreunen. Maar ja, de tijden veranderen en de taak van de leerkracht ook.

Digitale geletterdheid met kleuters?
De vraag was of je al lessen digitale geletterdheid moet aanbieden in de kleuterklas? Mijn antwoord is dus ja, maar niet door apparaten de klas binnen te trekken, maar bewust te zijn wat je aanbiedt, weten dat je al veel aanbiedt en vooral weten wanneer je het kunt laten. Maar dat de wereld heel anders is dan toen wij jong waren, dat is een feit. En dat begon al voordat de kleuter jouw kleuterklas binnen stapte.

O ja, mijn meest simpele tip om mediawijs bezig te zijn: 

Leerkrachten of pedagogisch medewerkers, zet vaker  je scherm uit als het er niet toe doet. Is je instructie klaar en staat er alleen nog een stoplicht aan of timer? Dat kan ook zonder scherm. Dat scheelt ook bakken met schermtijd.

Technisch?
Mediawijsheid/ digitale geletterdheid wordt vaak verward met ICT vaardigheden. Men denkt dat ik dus ook alles weet over de binnenkant (hardware) van een computer.

Hoe handig ben jij Miranda?

Groeten Heidi

Heidi staat voor de klas in het basisonderwijs.
Ze geeft ouderavonden en lessen aangaande mediawijsheid. Ze is moeder van 3 (bonus)pubers.
Naast ervaringen in haar werk komen ook zij met dingen thuis.

Miranda is adviseur digitale geletterdheid bij een scholengroep in Utrecht. Daarnaast ondersteunt ze vanuit haar eigen bedrijf kleuterleerkrachten bij de inzet van digitale geletterdheid, door het geven van workshops en begeleidingstrajecten.