Zoals je misschien weet, ben ik bezig met de opleiding tot Nationaal media coach.
Superleuk om mee bezig te zijn en ik leer steeds weer iets nieuws. Vooral over mediawijsheid.

Door de opleiding ben ik alerter en zie ik andere dingen om me heen dan dat ik voorheen zag.
De afgelopen week kwam ik op diverse plekken iets tegen waarvan ik dacht: “Dat moet ik delen!“.

Zo ontdekte ik dat er heel veel leuke prentenboeken zijn waarmee je met kleuters over digitale media in gesprek kunt gaan.
Boeken waarin de digitale media een rol spelen.
Hoe leuk is dat? Op een speelse manier lekker voorlezen en in gesprek gaan over digitale media.

Want vooral dat laatste, in gesprek gaan over digitale media, is superbelangrijk.

Natuurlijk heb ik een lijstje met boeken voor je gemaakt en geef ik je wat tips om met kinderen in gesprek te gaan over digitale media.

Heb jij zelf nog andere boeken tips? Laat het dan in de reacties weten! Dan zet ik het boek erbij in de lijst.
Zo helpen we elkaar.

Praten over digitale media

Veel kleuterleerkrachten vinden het lastig om met kleuters te praten over digitale media.
Ze gaan die gesprekken uit de weg.
Ze weten vaak namelijk niet waar de kleuters het over hebben. Ze kennen het spel niet of hebben het programma nog nooit gezien.

Maar weet je, dat hoeft ook helemaal niet! Je hoeft de programma’s niet te kennen om toch een gesprek over de digitale media te hebben.
Gewoon nieuwsgierig zijn is vaak al genoeg. Dus, praat een kind over een spel of een programma dat je nog niet kent, wees nieuwsgierig en vraag door. Geef aan dat je het nog niet kent en stel je open op.
Wellicht kun je ook samen eens naar het programma of het spel kijken?

Deze nieuwsgierigheid komt je ook van pas als je prentenboeken gebruikt om in gesprek te gaan over digitale media.

Welke vragen kun je stellen?

Als het over digitale media gaat en over boeken waar in digitale media aan de orde komt, zijn er steeds een aantal vragen die je kunt stellen.

Koen Schobbers en Deirde Enthoven, auteurs van het boek ‘Mijn gamende kind’, vertellen in hun boek over een manier om met je kind in gesprek te komen over gamen. Dat is natuurlijk gericht op het iets oudere kind, maar ook met kleuters is deze werkwijze goed toe te passen.
Ze gebruiken daarvoor The Golden circle van Simon Sinek.

Normaal gesproken werk je met The Golden circle van binnen naar buiten. Je begint bij de ‘Why’, waarmee je goed nadenkt over je bedoelingen; waarom doe je iets? En vandaaruit werk je verder naar buiten naar het hoe en het wat.

Koen en Deidre geven aan dat als je in gesprek wilt met je kinderen over digitale media, je dan beter aan de buitenkant kunt beginnen.
Op een vraag naar het waarom, krijg je vaak een onbevredigend antwoord.
Maar door te beginnen met het ‘Wat”: “Wat ben je aan het doen?”, krijg je veel meer antwoord.
Als jij open en nieuwsgierig opstelt, wil een kind je graag vertellen wat het aan het doen is.

  • Wat ben je aan het doen?
  • Kun je me laten zien?
  • Wat vind je er leuk aan?
  • Wat kun je er nog meer doen?
  • Welke dingen doe jij graag?
  • Zijn er ook dingen die je niet leuk vindt?
  • Hoe werkt dat?
  • Hoe kom ik daar?

Waarom vragen zijn voor jonge kinderen misschien wat minder geschikt.

Prentenboeken over digitale media

De prentenboeken hieronder hebben allemaal een aanleiding om te praten over digitale media en hoe je daarmee omgaat.
Ik deel de link naar het boek op bol.com, ook als het boek (op het moment) niet leverbaar is.
Uiteraard kun je het boek ook lenen in de bibliotheek.
Zelf heb ik een lijstje in mijn telefoon gemaakt met boeken die ik graag nog wil hebben, zodat ik in kringloopwinkels of op de Koningsdagmarkt gericht kan zoeken.

Mediawijsheid

Mama stopt maar niet met bellen. En daar heeft Casper genoeg van! Hij wil zijn moeder verkopen – misschien voor een lekkere pot snoep of zo. Maar kan hij eigenlijk wel zonder haar…?

Mediawijsheid

Anna wil naar de apen, maar vader wil naar huis en kijkt alleen maar op zijn telefoon. Dan ziet ze een jongen met een vader die naar de dierentuin gaat. Ze ruilen van vader. Anna blijft ruilen: ze pakt de hand van steeds een andere vader.

Mediawijsheid

Ik zat met papa in de trein. We gingen naar de zee. Toen reed er – dit geloof je nooit – een tijger met ons mee! En dat is niet de enige verrassing tijdens deze spectaculaire treinreis. Er stappen maar liefst zeven krokodillen in, en daarna een nijlpaardenfamilie, een varken met negen biggetjes en twee aangeklede hondjes. Bij elke halte wordt de treincoupé voller en vrolijker. De enige die niets in de gaten heeft is papa – hij heeft alleen oog voor zijn telefoon. Daar weet de tijger wel iets op!

Mediawijsheid

Sem houdt veel van zijn papa en mama, hij is dol op zijn hond Max en hij houdt zelfs van zijn zusje Emma. Maar waar hij het meest op gesteld is, is … zijn tablet. Hij speelt erop als hij opstaat. Hij speelt erop als hij uit school komt. Hij speelt erop voor hij naar bed gaat. Maar dan gaat het mis …

Mediawijsheid

Mia is wanhopig: ze wil graag met haar oudere broer Luca spelen, maar hij zit alleen nog maar naar een schermpje te turen. Ze vraagt de anti-schermpolitie om hulp. De anti-schermpolitie probeert de gekste dingen om hem af te leiden. Elke poging is nog spectaculairder en hilarischer dan de vorige! Zal Luca inzien dat er in de echte wereld minstens zo veel te beleven valt?

Praktische ICT vaardigheden/ Computational thinking

Kinderversjes en zoekplaten in een digitale wereld.

Praktische ICT vaardigheden

Aap zit rustig een boek te lezen, maar wordt voortdurend gestoord door Ezel, die helemaal niet begrijpt wat Aap aan het doen is. Hij bestookt hem met vragen over dat vreemde ding in zijn handen.
‘Hoe scrol je naar beneden?’ ‘Niet. Ik sla de bladzijde om. Het is een boek.’ ‘Kan je ze laten vechten?’ ‘Nee. Het is een boek.’
Je kan er niet mee bloggen, sms’en of twitteren. Je hebt geen wachtwoord nodig, geen gebruikersnaam…
Het is een boek!

Mediawijsheid

Tijl en opa gaan met de trein naar de dierentuin. Tijls lievelingsknuffel reist mee. Er stapt een man op. Hij gromt: ‘Heb jij een beer bij je? Die moeten in een kooi!’ Een andere reiziger hoort dit en wordt bang. Zit er een beer in de trein?

Mediawijsheid

Haai is Ferm kwijt en haalt alles uit de kast om contact met hem te krijgen, maar dat valt nog niet mee. Ferm heeft ontdekt, hoe heerlijk het kan zijn om te gamen en gaat daar helemaal in op. Maar zitten daar ook nadelen aan? Gelukkig weet Haai zijn vriend te bereiken en samen bedenken ze een creatieve oplossing.

Mediawijsheid

Rocket weet alles over ruimtevaart en sterrenkunde. Ze wordt later zeker weten een beroemd astronaut. Maar eerst moet ze haar broer Jamal leren omhoog te kijken. Want vanavond kan je een meteorenzwerm waarnemen, een prachtige regen van vallende sterren.
Rocket trommelt iedereen op om in het park te gaan kijken. Zal ze nu echt de langverwachte sterrenregen zien? En belangrijker: zal Jamal eindelijk van zijn telefoon opkijken?

‘Ik VERVEEL me!’ – zeg jij dat ook weleens? Ga mee op avontuur in de levendige fantasie van dit kleine meisje als ze ontdekt dat verveling helemaal niet zo erg is. Want je vervelen komt vlak voor een ECHT GOED IDEE!

Praktische ICT vaardigheden

Wat een pech! Het is de ALLEREERSTE keer dat kleine Tiffany op oma past. En uitgerekend VANDAAG maakt oma het internet kapot. HET HELE INTERNET. Van de hele wereld… Zonder internet is alles anders: Max kan niet appen, Lisa kan geen muziek meer luisteren en opa mist zijn favoriete tv-programma. Zelfs mama en papa komen vroeg naar huis, omdat ze niets meer kunnen doen op hun werk. Wat moeten ze zonder internet? Toch wordt het een heel gezellige dag. En dat terwijl het internet het niet doet! Of komt het juist DOORDAT het internet niet werkt?

Praktische ICT vaardigheden

Lientje Leeuw speelt graag op haar tablet. Vandaag gaat ze op onderzoek uit. Ze leert over de regel 20-20-2. Wil je hier ook meer over leren? Kijk dan snel in dit boek!

Mediawijsheid

Billie en Bobbie willen maar één ding: een like! Alleen weten ze nog niet zo goed hoe YouTube werkt … Daarom schakelen ze de hulp in van Billies nichtje, de bekende vlogger Steffi. De twee vrienden starten hun eigen YouTube-kanaal en beginnen filmpjes op te nemen. Dat brengt hen in allerlei absurde situaties. Van nieuwsberichten tot reisvlogs, keer op keer loopt het uit de hand. Zou het hun lukken om toch een like te krijgen?

Computational thinking

Ruby is een klein meisje met een grote fantasie. Haar favoriete uitspraak is ‘Waarom?’ In haar wereld kan alles, als ze het maar echt wil. Op een dag gaat Ruby’s vader op reis en verstopt vijf edelstenen voor haar. Maar hij vergeet aanwijzingen achter te laten. Gelukkig vindt ze geheime codes onder zijn bureau. En dan begint haar avontuur! Terwijl Ruby op zoek gaat naar de edelstenen, leer je alles over de principes van programmeren, zoals grote problemen opdelen in kleine problemen, patronen herkennen, stap-voor-stap plannen maken en buiten de kaders denken.

Computational thinking

Siemon de zeemeeuw weet het verschil tussen links en rechts niet en raakt onderweg de andere meeuwen kwijt. Hij komt een zeehond tegen en vraagt hem of hij de andere meeuwen heeft gezien. De zeehond niet, maar misschien de walvis wel. ‘Blader twee keer naar rechts en je komt haar tegen.’ Keer op keer wordt Siemon doorverwezen naar een ander dier. Lukt het hem om de meeuwen terug te vinden?

Engelstalige boeken:

Mediawijsheid

Everyone loves Goldilocks’ hilarious online videos, but in her quest to get more likes, more laughs and more hits, she tries something a little more daring: stealing porridge #pipinghot, breaking chairs #fun, and using someone else’s bed #sleep. What will Daddy Bear do when he sees that online?

Computational thinking

Pearl and her trusty rust-proof robot, Pascal, need to build a sandcastle before summer vacation is over, and they’re going to do it using code. Pearl breaks the big we-need-a-sandcastle problem into smaller steps, then uses sequences, loops, and other basic coding concepts to tell Pascal exactly what to do. There are a lot of humorous mishaps along the way, but just when it looks like the sandcastle might never get built, Pearl uses her coding skills to save the day and create something even better: a gorgeous sandcastle kingdom!

Computational thinking

Pearl and her trusty rust-proof robot, Pascal, are enjoying a day out at the amusement park. Spinning teacups, ice cream, and of course: rollercoasters! Through the use of code, Pearl and Pascal can keep track of their ride tokens and calculate when the line is short enough to get a spot on the biggest ride of them all–the Python Coaster. Variables, if-then-else sequences, and a hunt for a secret hidden code make this a humorous, code-tastic day at the amusement park!

Niet leverbaar:

Mediawijsheid

Maki vindt een mobiele telefoon, waarvan hij behoorlijk in de ban raakt.

Praktische ICT vaardigheden

Midden in de nacht glipt Kuikentje de boerderij in. Ze gaat naar de computer en even later zit ze online te winkelen. Maar wanneer ze een afspraak maakt met een vriend die ze online heeft leren kennen, ontdekt ze dat niet alles is wat het lijkt.

Mediawijsheid

Hé, wat ligt daar? Egel begint te stralen. ‘Moet je zien!’
De tak is een zwaard, een kruk, een hengel. Maar zien Egels vrienden dat wel? Dan gaat het regenen. De tak wordt een tentstok, en nog veel meer…

Mediawijsheid

Een meisje is in de stad op zoek naar vrienden en vrolijkheid. Maar iedereen die ze tegenkomt, is aan zijn scherm gekluisterd. Ze begint overal schermpjes mee te pikken, maar daar wordt ze ook niet blij van. En dan ontmoet het Schermdiefje het spelende jongetje Max …

Mediawijsheid

Bruno is dolgelukkig als hij een mobiele telefoon vindt. Nu heeft hij in een keer heel veel vrienden, overal op de wereld! Maar hij is zo veel bezig met zijn ‘wonderlijke doosje’ dat hij Renzo en Rico uit het oog verliest.

Praktische ICT vaardigheden

Hennie krijgt een computer. Wie betovert wie? Een klik op de muis en al haar spreuken komen uit. Hoeft ze nu nooit meer abracadabra te roepen of met haar toverstokje te zwaaien?

Mediawijsheid

Tijn is een prachtige, hoge toren aan het bouwen. Maar dan komt ridder Rein zich ineens met Tijn bemoeien. Hoe kan dat nou, hij hoort toch thuis in een spelletje? Hoe zal dit aflopen?

Mediawijsheid

 Tijn wil graag filmpjes kijken op de tablet, maar zijn kijktijd is voorbij. Boos gaat hij naar buiten. Maar daar is Tessa, die een leuk plan heeft…

Praktische ICT vaardigheden

Ruby is een klein meisje met een grote fantasie. Haar favoriete uitspraak is ‘Waarom?’ Vandaag verveelt Ruby zich. Gelukkig heeft papa’s computer altijd iets toverachtigs. Maar de computer doet het niet, de cursor is verdwenen! Dan valt Ruby met de witte Muis zomaar de computer binnen. Samen gaan ze op onderzoek uit. Wie wonen daar allemaal in de computer? En wie heeft er pootafdrukken op papa’s bureaublad achtergelaten? En waar is toch de cursor?

Nog een paar tips

Nog een paar tips om rekening mee te houden als je met kinderen in gesprek gaat over digitale media:

  • Kijk media vooral samen
  • Wees nieuwsgierig
  • Laat oma thuis (Opvattingen, mening, aanbevelingen)
  • Vraag hoe het online was
  • Geef zelf het goede voorbeeld
  • Verbiedt niet maar vraag naar het waarom
  • Praat met de kinderen over de emoties die media oproepen

Mijn inspiratiebronnen:

En dank aan iedereen die via welke weg dan ook heeft meegedacht!
Blijf vooral boeken toevoegen als je iets tegen komt.