Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

Door |2020-12-22T18:27:28+01:00december 21st, 2020|Bovenbouw, Middenbouw, Onderwijs op afstand|
Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

En dan gaan weer alle scholen dicht…

De toespraak van onze minister president heb ik als brave burger gevolgd, maar om eerlijk te zijn heb ik maar de helft gehoord. Zodra Mark Rutte bevestigde dat de scholen weer dichtgingen na de kerstvakantie, luisterde ik nog maar half.
De radertjes in mijn hoofd beginnen meteen te draaien: online onderwijs, hoe gaan we het doen? Wat moet er gebeuren? Zijn we er klaar voor? Hoe zorg ik ervoor dat mijn leerlingen niet de dupe worden van deze zware maatregelen?

Maar de gedachte die bij mij altijd het sterkste naar boven komt is: Hoe maak ik het online onderwijs zo effectief mogelijk?

Interactie is the key..

De volgende dag merkte ik bij mijn collega’s en leerlingen wat verslagenheid.
Online onderwijs kan, maar de leerlingen noemen het gewoon ‘minder leuk’.

De week ervoor heb ik zelf een dagje online lesgegeven, wegens verkoudheidsklachten. De kinderen vinden één dag niet zo erg, maar weer twee hele weken?
Ik hoorde de kinderen aan, terwijl zij met mijn duo-collega erover spraken.

Wat de kinderen vooral missen is de interactie, het praatje met elkaar, de juf of meester die je vinger ziet en even naast je komt staan om je te helpen of gerust te stellen dat je het goed doet.
Maar ook even kletsen met je klasgenoot, samenwerken aan een opdracht of even die lekkere energizer waarmee je daarna weer een uurtje aan de slag kan…

Laat ik vooropstellen dat de dynamiek van een klas in een klaslokaal niet via de online wereld na te bootsen is.
Maar er zijn wel tools om interactie tijdens het online lesgeven in te zetten waarbij je het voor de kinderen toch leuk kan maken!

Mijn tips voor het interactief zijn tijdens het online lesgeven

Een quiz tijdens jouw Meet/Teams/Zoom moment!
Geef de leerlingen een op maat gesneden setje groen, oranje en rood papier mee naar huis.
En print een A, B, C, D uit op een A4 blaadje.

Tijdens je instructie kun je kinderen vragen stellen waarbij zij hun antwoordmogelijkheden voor de camera kunnen houden.
Maar ook tijdens de verwerking kun je leuke vragen stellen aan de kinderen, waarbij zij het antwoord in hun scherm kunnen laten zien.

Ik vroeg bijvoorbeeld na de les hoe de verwerking bij de kinderen was gegaan en in plaats van 28 antwoorden in de chat, staken zij allemaal groen, oranje of rood kaartje op.
Zo was het voor mij meteen duidelijk welke leerlingen mogelijk nog wat extra ondersteuning nodig hadden.

Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

digitaalwisbordje.nl
Collega’s gaven aan dat zij tijdens de eerste lockdown de wisbordjes meegaven aan de leerlingen.
Heel slim natuurlijk!

Maar de leerkrachten betrapten de leerlingen vaak op tekenen tijdens de les, de stift was op, de antwoorden stonden in spiegelbeeld of het uitwissen duurde vrij lang.

Al met al werd werken met het wisbordje vaak een tijdrovend klusje.

Via de website www.digitaalwisbordje.nl kan je als leerkracht een ‘kamer’ aanmaken waarin jouw leerlingen allemaal een eigen online wisbordje hebben.
Vul als leerkracht je naam in en een kamernummer.
Maak het kamernummer niet te makkelijk, want mocht een andere leerkracht dezelfde code gebruiken, dan kan je dus in elkaars kamer!

Laat de leerlingen naar de website gaan en het leerling gedeelte invullen: hun eigen naam en de code van jouw kamer.
Zij krijgen dan een digitaal wisbordje waarop ze kunnen schrijven of typen.
Je kan er zelf lijntjes of ruitjes aan toevoegen!

Jij als leerkracht ziet in je dashboard alle wisbordjes van jouw leerlingen in één overzicht.

Ik zet dit vaak in tijdens het vijf-woorden-dictee of soms tijdens rekenen.
Je kan zien dat de leerlingen meedoen tijdens de les en niet stiekem zitten te tekenen. Als leerkracht kan je ook in één keer alle bordjes weer wissen.

Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

Ideabordz
Ideabordz is een soort online prikbord met post-its.
Je maakt als leerkracht een Ideabordz aan en deelt de link met de leerlingen.

Ik zet deze tool ook vaak in tijdens bijvoorbeeld de zaakvakken met de vraag: Wat weet je al?
Of aan het einde van de dag met de vraag: Wat ging er goed? Wat kan er beter?

Leerlingen voegen een post-it toe en schrijven hier antwoorden op.

Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

Gewoon even lachen..
Laat een leerling een mop of raadsel vertellen.
Speel het spelletje Simon says.
Zet je scherm in presentatiemodus en doe een Just Dance dansje.
Of zeg spontaan: Doe allemaal een kip na!
Of laat de leerlingen dingen uitbeelden, waarbij de andere kinderen raden wat hij/zij uitbeeldt!

Denk niet te moeilijk, gewoon doen.
Want plezier is de basis van het leren!

Zo kreeg ik recent de uitdaging van mijn leerlingen dat ik 10x moest opdrukken…
Hop, Chromebook op de grond en daar ging de juf..
Laten we het erop houden dat de kinderen flink gelachen hebben……

Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

Even uit elkaar
Laat kinderen ook regelmatig even uit elkaar gaan in groepjes, juist om samen te werken.

Maak aparte Microsoft teams of Google meet gesprekken aan en verdeel de leerlingen in groepjes.
Leg hen uit naar welk gesprek zij moeten gaan.  (Via Teams kun je de nieuwe functie Breakoutrooms gebruiken die de kinderen automatisch verdeeld).

Bespreek de regels en benoem ook dat jij als leerkracht de eigenaar bent van het gesprek en dus kan meekijken.

Spreek ook een tijdslimiet af, zodat de kinderen weten hoe laat zij terug moeten komen naar ‘de online’ klas.

Ik heb dit in Google Classroom gedaan.
Ik verdeelde de leerlingen in groepjes, plaatsen de Google Meet links in Classroom en de kinderen gingen uiteen in groepjes.
Zij hadden 15 minuten om met een onderwerp te komen waar zij digitaal een presentatie bij moesten maken.

Nu heb ik groep 7 en 8, die al heel vaardig zijn in dit soort dingen.
Het is even stoeien in het begin, maar zeker de moeite waard.
Het is gewoon ontzettend leuk om te zien hoe leerlingen in hun eigen online gesprek met elkaar kunnen samenwerken!

Show and tell
Geef de leerlingen de opdracht thuis iets te pakken wat hen dierbaar is.

Tijdens je online lessen vraag je tussendoor een kind kort (1 minuut) te presenteren wat hij of zij gepakt heeft.
Een kleine show and tell, waarbij kinderen toch leren korte spreekbeurtjes te houden.
Je leert je leerlingen nog beter kennen zo!

Kahoot, Socrative of Mentimeter

Een Student Response System (SRS) is een online tool waarbij je in quiz vorm de leerlingen kunt bevragen.

Je maakt een Kahoot Quiz aan via Kahoot Create en deelt deze met de leerlingen.
Zij gaan naar Kahoot.it en voeren de code van jouw quiz in…
Het spel kan beginnen!

Socrative is ook een tool, vergelijkbaar met Kahoot, maar iets minder druk qua kleuren en geluid.

Met Mentimeter kun je werken met stellingen zodat de leerlingen kunnen stemmen.
Ik gebruik deze tool vaak als we het jeugdjournaal kijken met de stelling van de dag.
De leerlingen stemmen en we voeren er een gesprek over.
Dit kan natuurlijk ook prima online!

Vaak hoor ik leerkrachten zeggen dat zij deze tools inzetten om te kijken of de leerlingen de lesstof van de dag begrepen hebben.
Begrijpelijk hoor, maar online leren vraagt ook veel van de leerlingen.
Mijn tip is om dit echt even als ‘leuke’ dag afsluiter in te zetten..

Ik laat de kinderen via het digitaal wisbordje vaak een vraag bedenken en maak daar een Kahoot of Socrative quiz van.
En dan gaat het meestal over auto’s, voetbal of Disney en niet over rekenen, spelling of taal.

Maar hé, het is gewoon even lekker ontspannen na een lange dag (online) leren.
Het is even het fun momentje van de leerlingen, die zij juist zo missen doordat ze niet op school zijn.

Binnenkort zal ik een blog schrijven over SRS tools als Kahoot en Socrative.

Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

Spelling spelletje (energizer)
Deze tips kreeg ik door van een vriendin van mij en wil ik dolgraag gaan proberen!

De leerlingen krijgen een woord bij spelling:

– Pak van alle letters iets in je omgeving om het woord te kunnen spellen:
Het woord is bijvoorbeeld -B-A-K-.
De kinderen pakken iets beginnend met een B, een A en een K.
Geef de kinderen een tijdslimiet waarin ze de spullen moeten pakken en spreek regels af.
De kinderen bewegen weer even en het is een leuk spelletje.

-Noem een woord bij de spelling categorie en noem telkens een naam van een kind die de letter die aan de beurt is uitbeeldt:
B-A-K- Leerling 1 beeldt een B uit. Leerling 2 beeldt een A uit.. Leerling 3 beeldt een K. uit.
Komen we weer eens verder dan YMCA…..

– Bij het spelprogramma Ik hou van Holland heb je de spellingsronde.
Maak groepjes van 4-5 leerlingen en laat hen de woorden spellen.
Is het goed gespeld? Dan steken de kinderen hun groene kaartje op.
Zo niet, dan hun rode kaartje! (zie tip 1)

Onderwijs op afstand: Interactie tijdens online lesgeven

Er zijn zoveel leuke ideeën!

Een kleine basisselectie uit de dingen die ik inzet tijdens het online lesgeven.. Ik lees zo vaak leuke tips en ideeën op bijvoorbeeld Facebookgroepen! Het geeft mij toch de energie om er iets leuks van te maken, ondanks dat ik niet voor de klas sta, maar achter een computerscherm zit. Digitaal is niet het antwoord op alles. Jij als leerkracht, het klaslokaal en de leerlingen… Het is gewoon niet hetzelfde.

Mijn persoonlijke mening is ook dat leerlingen niet de gehele schooldag achter hun scherm moeten zitten.
Geef hen juist tijd en ruimte om even te ontspannen, naar buiten te gaan of gewoon even onbezorgd met hun klasgenootjes te kletsen via de chat. Er zijn scholen die 5.5 uur digitaal onderwijs verzorgen, omdat ze bang zijn dat leerlingen anders enorme achterstanden oplopen. Maar draai het eens om, word jij er als persoon blij van om zoveel tijd achter een scherm te zitten? Neem jij de stof nog tot je op denk je?

Maak duidelijke afspraken binnen jouw schoolteam over het verzorgen van online onderwijs. Richt je op de kerntaken. Maar zet interactie en plezier echt centraal. Het is dan wel geen Cito doel, maar het is misschien wel het belangrijkste om tot leren te komen. We vragen veel van onszelf en onze leerlingen, maar er is niets mooiers dan 28 schaterlachende kinderen in je computerscherm te zien, wanneer jij als juf tracht 10 push-ups te doen….

Succes lieve collega’s uit onderwijsland! Ik wens jullie succes met de 2 weken online onderwijs. En vragen? Stel ze gerust!

Liefs, Daniëlle

Meer artikelen over Onderwijs op afstand

Over de auteur:

Mijn naam is Daniëlle, 29 jaar, een eigenwijze Rotterdamse met een groot onderwijshart. Voorheen was ik leerkracht van groep 7-8 en bovenschoolse i-coach binnen mijn bestuur. Momenteel werk ik als onderwijsadviseur digitale leermiddelen en digitale geletterdheid bij O21!

Geef een reactie

Ga naar de bovenkant