Thematisch onderwijs

Goed onderwijs begint voor mij met thematisch onderwijs. Want thematisch werken staat volgens mij garant voor betrokken leerlingen.
Dat geldt zeker voor jonge kinderen. M aar ook voor oudere leerlingen kan dit heel goed gelden. Al vraagt dit vaak wel om andere thema’s.

Ik heb altijd bewust gekozen om met kleuters te werken. En niet zo zeer omdat die leeftijd me zo aansprak (ook al vind ik kleuters super!). Maar vooral de mogelijkheid om thematisch te werken, je eigen thema’s en inhoud te kunnen bepalen, heeft me doen kiezen voor kleuters.

Een thema biedt ruimte aan veel verschillende invalshoeken en biedt een kapstok voor al die activiteiten die je met kinderen wilt doen; voor al die leeractiviteiten.

Daarbij vind ik het belangrijk dat het thema waarmee je werkt, inhoud heeft voor kinderen. Dat het binnen hun ervaringswereld ligt (of dat je kunt zorgen dat het in hun ervaringswereld komt te liggen).

Thema kiezen

Een thema moet dus aansluiten bij jouw groep. Daarnaast moet het inhoud hebben; je moet er veel leeractiviteiten aan op kunnen hangen. En voor jonge kinderen vind ik het heel belangrijk dat ze een thema kunnen spelen! Er moet de mogelijkheid zijn een themahoek in te richten waarin kinderen het thema op een concrete manier uit kunnen spelen. Ze spelen daarbij de handelingen na die horen bij dit thema. Hiervoor kunnen ze putten uit de werkelijkheid, de volwassen wereld.

Natuurlijk kun jij als leerkracht een thema kiezen.
Of misschien ben je wel gebonden aan de thema’s uit je methode.

Maar de allerleukste manier om met een thema aan de slag te gaan, is omdat het leeft in de klas. Een onderwerp uit de actualiteit waar je op in speelt en waardoor “ineens” een thema ontstaat. Dan groeit je thema helemaal vanzelf.

Ik heb met mijn kleuters vaak hen zelf een thema laten kiezen. Dat kan prima, zelfs al met kleuters. Hiervoor vertelde ik de kinderen vaak al een dag van te voren:

“Morgen gaan we een nieuw thema kiezen. Jullie mogen met elkaar bedenken wat het thema moet worden. Het moet een thema zijn wat iedereen leuk vindt en waar we een tijdje over kunnen werken. We moeten er allerlei dingen bij kunnen bedenken. Denk er maar vast goed over na, dan mag iedereen morgen 1 ding noemen.”

De volgende dag liet ik alle kleuters dan 1 thema opnoemen. Deze thema’s schreef ik op, vaak al meteen op het digibord. Sommige thema’s komen dan overeen, of zijn heel goed samen te voegen. Dat deed ik dan, vaak in samen spraak met de kinderen.
Dan bleef er een hele lijst over.
Over elk thema spraken we dan kort even:

  • Wat zouden we met dit thema kunnen doen?
  • Is dit thema voor iedereen leuk en interessant?
  • Zouden we hier een paar weken over kunnen werken?

Op basis van dit gesprek vielen er vaak al een aantal thema’s af.

Dan kwam de volgende ronde: ik zette de thema’s naast elkaar op het digibord in een staafgrafiek. Elk thema kreeg een plaatje dat het thema vertegenwoordigde.  Elke leerling mocht dan een keuze maken voor 1 thema dat hij of zij graag wilde doen. Door de staafgrafiek werd zo heel zichtbaar welke thema’s door veel kinderen werden gekozen.
Uit de meest gekozen thema’s werd een selectie gemaakt van 3 tot 5 thema’s.

Daarna werd er nog een kiesronde gedaan. Voor het kiezen spraken we iets uitgebreider over de 3-5 thema’s die nog over waren. Met elkaar bedachten we wat we bij elk thema zouden kunnen doen. Kinderen blijken hierbij heel vindingrijk te zijn!

Op basis van de keuzes die nu gedaan werden, kon of een thema gekozen worden, of moest er soms nog een ronde plaatsvinden waarbij er nog maar uit 2 thema’s een keuze was.

Bij dit kiesproces is jouw rol als leerkracht heel belangrijk! Jij kunt zorgen dat alle kinderen het gekozen thema zien zitten en enthousiast zijn. Onthoud ook goed welke ideeën er door de kinderen allemaal geopperd worden; dat geeft jou weer ideeën voor de invulling van het thema.

Thema voorbereiden

En dan begint het “echte” werk: het thema voorbereiden!

Waarschijnlijk heb je samen met de kinderen al een heleboel ideeën opgedaan. Schrijf die op, zodat je ze niet vergeet en verder uit kunt gaan werken.
Misschien heb je in je methode wel ideeën staan rond dit thema. Deze kun je dan natuurlijk gebruiken. Misschien moet je ze iets aanpassen, zodat het past bij jouw klas, maar vaak kun je ze ook zo in zetten.

Ik ga altijd in de weer met mijn grote vriend Pinterest. Op Pinterest zoek ik op het thema en pin allerlei dingen die mij inspireren. Soms zijn dat dingen die op het eerste gezicht helemaal niets met het thema te maken hebben, maar die bij mij wel een “spark” oproepen.
De dingen die ik pin hoeven ook echt niet altijd naar ideeën of materialen op het internet te leiden. Soms is het plaatje dat ik pin al genoeg.

En als ik dan een heleboel pins verzameld heb, ga ik kijken of ik voor alle gebieden waarop ik een activiteit wil doen, een idee heb. Binnen Pinterest kun je die nu ook op je bord onder verdelen. Dat maakt dat je nog beter overzicht kunt krijgen.

De rode draad

Al die losse ideeën moeten dan natuurlijk nog een rode draad krijgen. Soms heb ik die rode draad al vooraf, soms ook pas als ik al die lossen ideeën bij elkaar heb. Dat verschilt en dat is prima!

De rode draad kan een (prenten)boek zijn, een activiteit die je met de klas gaat doen, een voorwerp, een verhalend ontwerp, een onderzoeksopdracht,….
Alles kan! Je kiest iets dat past bij het thema, bij jouw klas en bij jou!

Aan de slag

En dan ga je aan de slag met de klas met je thema. Je hebt een heleboel ideeën achter de hand; je hebt een paar activiteiten die je zeker uit gaat voeren, natuurlijk heb je een start activiteit.

Natuurlijk heb je ook al materialen verzameld. Maar… zorg dat je niet alles afgedicht en klaar hebt!
Laat de kinderen meedenken, mee verzamelen en vooral ook mee maken. Want een thema krijgt zoveel meer waarde als kinderen inbreng hebben en materialen voor het thema kunnen maken.

Het ziet er misschien minder gelikt uit, maar het is zoveel waardevoller!

En, werk jij ook graag thematisch?
Ik ben benieuwd hoe jij je thema’s kiest.
Werk je vanuit de thema’s van je methode, of kies je ze zelf? Of kies jij soms ook thema’s samen met de kinderen?

En waar loop je dan aan bij het voorbereiden van je thema?
Deel het hieronder! Ik hoor graag waar jij tegen aan loopt en hoe ik je kan helpen.

Inspiratierondreis

Misschien heb je er al iets over gelezen?

In de week van 14 t/m 18 mei geven Marita Teunisse van digitaalspeciaal.nl en ik, Miranda Wedekind van Miranda Wedekind Onderwijsbegeleiding, een aantal webinars.

We gaan je in deze webinars inspireren rondom het thema “Op reis”. We zullen dat doen ieder op onze eigen manier.

Inhoud van mijn webinar: Verrijk te thema met ICT

“Ik laat je zien hoe je het thema “Op reis” kunt verrijken door de inzet van verschillende ICT tools.
Ook laat ik je zien hoe de 21e eeuwse vaardigheden je thema nog meer inhoud kunnen geven.
Uiteraard passen mijn suggesties naast de manier waarop je normaal je thema vorm zou geven. Ik laat je in dit webinar zien hoe ICT een meerwaarde kan hebben in jouw klas.”

De webinars zijn gratis en voor niks te volgen. Als je je aanmeldt krijg je via de mail een link toegestuurd.
Op het tijdstip van het webinar, klik je op deze link en ben je vanaf je eigen computer, gewoon thuis bij het webinar.