Wat is computational thinking ~deel 3

Door |2019-12-30T09:32:26+01:00december 30th, 2019|21e eeuws leren, Computational thinking, Digitale geletterdheid, Programmeren|
Wat is computational thinking ~deel 3

Daar is dan eindelijk deel 3 van de serie: Wat is computational thinking!

In de vorige 2 artikelen “Wat is computational thinking?” en  “Wat is computational thinking deel 2” ben ik gestart met vertellen wat Computational thinking is en hoe je dit in een kleuterklas in kunt zetten (en vast ook al inzet!).

In het eerste artikel kwamen deze onderdelen van de leerlijn voorbij:

  • Probleem herformuleren
  • Gegevens verzamelen
  • Gegevens analyseren
  • Gegevens visualiseren

In het tweede deel gingen we verder en kwamen de volgende onderdelen aan de orde:

  • Probleem decompositie
  • Automatisering
  • Algoritmes en procedures

Nu zijn we toe aan deel 3  en zullen deze vaardigheden behandeld worden:

Ga je mee op ontdekkingstocht?

Parallellisatie

Beseffen dat een computer taken gelijktijdig kan uitvoeren en dat het daardoor makkelijker en sneller gaat
Inzien van de consequenties van parallellisatie.

− Ervaren dat door handelingen gelijktijdig uit te voeren een taak sneller uitgevoerd kan worden.

Ik moest er even over nadenken…. Parallellisatie in een kleuterklas?
Maar na wat nadenken en zoeken heb ik toch wel wat ideeën.

Bij parallellisatie gaat het vooral om het doen van meerdere handelingen tegelijk.
Tegelijk alle spullen pakken om te knutselen gaat sneller dan elke keer heen en weer lopen tussen de kast en je tafel.

Maar wat dacht je van een slinger maken?
Je kunt ze vast wel, zo’n slinger die je maakt van strookjes papier die je als een cirkel aan elkaar plakt. Een heleboel werk voor je een slinger hebt van een beetje lengte…. zeker als je dit alleen doet.

Maar als je het samen met anderen doet, parallel aan elkaar, dan ontstaat er al snel een hele lange slinger!
En als je dan ook nog in één keer een heleboel strookjes knipt, gaat het ook sneller dan als je elke keer een strookje knipt en daar een cirkel van maakt.

Wat is computational thinking ~deel 3

Zo zijn er best veel voorbeelden te bedenken in de klas die, als je ze alleen doet, veel tijd kosten. Doe je ze met meerdere mensen tegelijk, dan gaat het een stuk sneller.

Denk maar aan:

  • het uitdelen van de bekers
  • het opruimen van de klas
  • het sorteren van de blokken in de bouwhoek
  • het sorteren van de omgevallen letterdoos

Je kunt er vast nog veel meer bedenken!

Abstractie

Complexe situaties eenvoudiger weergeven door het belangrijkste te benadrukken en details buiten beschouwing te laten om zo te komen tot de kern van een probleem.

− omzetten van eenvoudige concrete situaties in eigen woorden uitleggen

Bij deze vaardigheid laat je kinderen een concrete situatie uitleggen in hun eigen woorden.

Een voorbeeld hiervan is een mindmap maken van een prentenboek dat je voorgelezen hebt.
Wat zijn de belangrijke dingen uit het verhaal?

De vragen die je hierbij gebruikt zijn:

  • Wie?
  • Waar?
  • Probleem?
  • Oplossing?

Voorbeelden van dit soort mindmappen kun je vinden op Mindmappen met kleuters.

Mindmap Woeste Willem -Bron: Mindmappen met kleuters http://www.mindmappenmetkleuters.nl/?mindmaps
Mindmap Woeste Willem
Bron: Mindmappen met kleuters: http://www.mindmappenmetkleuters.nl/?mindmaps

− onderscheiden van elementaire kenmerken van een voorwerp

Bij deze activiteit ga je kritisch kijken naar een voorwerp: Welke onderdelen zijn absoluut nodig voor dit voorwerp?

In deel 2 van deze serie hadden we als voorbeeld bij ‘Probleem decompositie: het benoemen van onderdelen van een voorwerp als delen van een groter geheel’, het labelen van een fiets.

Bij Abstractie gaan we een stap verder:
Welke onderdelen van de fiets zijn elementair?
Wat is er echt nodig om met een fiets te kunnen fietsen? Dus… wat zijn de elementaire kenmerken?

Probleem decompositie

− benoemen van onderdelen van een voorwerp als delen van een groter geheel (bijv. bij een vliegtuig of plant)

Een leuke activiteit om samen met kleuters te doen! Passend bij je thema, een voorwerp voorzien van de namen van de onderdelen.
Bijvoorbeeld bij een fiets. Op de voorbeelden zie je dit in het platte vlak, maar in 3d is dit natuurlijk het leukst.
Zet de fiets midden in de klas en maak losse kaartjes. Op elk kaartje schrijf je de naam van een onderdeel van de fiets. Sommige dingen weten de kinderen meteen, voor andere is misschien war opzoekwerk nodig.
De kaartjes plak je op de fiets, op de goede plek.

Een ander voorbeeld om aan de slag te gaan  met het onderscheiden van elementaire kenmerken van een voorwerp, ga je met de kinderen op zoek naar een bepaalde vorm in dagelijkse voorwerpen.

Stuur de kinderen met een fototoestel (of natuurlijk een tablet of telefoon met camera) in tweetallen op pad. De opdracht?
Zoek voorwerpen met een cirkel.

Hebben ze veel voorwerpen gevonden? Zet alle foto’s op het digibord en bekijk ze met elkaar. Waar zie je de cirkel in de foto?
Maak daarbij gebruik van bijvoorbeeld de annotate functie van Prowise Presenter, waarbij je kunt tekenen over een foto. Zo kun je de cirkel tekenen, als deze niet direct zichtbaar is voor iedereen.

Tip: Maak daarna met alle foto’s een zoekboek (met bijvoorbeeld Bookcreator).
Print het boek en laat de kinderen op zoek naan. Vind jij de cirkel op de foto’s?

Wat is computational thinking ~deel 3

− selecteren van het belangrijkste dat nodig is voor het uitvoeren van een taak

Wat heb je nodig om een taak uit te voeren?
Een vraag die in een kleuterklas regelmatig aan de orde komt! En wat gaaf om je te realiseren dat je dan dus bezig bent met de vaardigheid Abstractie.

Ik kan wel een aantal voorbeelden bedenken

  • Wat heb je nodig om dit knutselwerkje te maken?
  • Wat heb je nodig om een themahoek in te richten en bijvoorbeeld een winkel te maken?
  • Wat heb je nodig om je weektaak af te krijgen aan het einde van de week?
  • Wat hebben we nodig om een thematafel in te richten?
  • Wat hebben we nodig om een hut te bouwen in het bos?

En als je dan bedacht hebt wat je nodig hebt, is het goed om soms verder te denken: Wat is nu het belangrijkste dat ik nodig heb?
Zijn er dingen die ik bedacht heb, die er niet perse bij hoeven? Kan ik dingen weglaten?
Dat is vooral een leuke vraag als je spullen mee moet nemen naar een andere locatie bijvoorbeeld. Want dan is het belangrijk dat je wel de essentiële dingen mee hebt, maar dat je niet loopt te sjouwen met voorwerpen die overbodig zijn.

Wat is computational thinking ~deel 3

Bij het werken met bijvoorbeeld de Beebot, kun je deze vaardigheid ook een plekje geven.
De taak is dan om de Beebot te programmeren naar een bepaalde plek of via een bepaalde route.
Hoe kun je de Beebot zo programmeren dat je zonder omwegen naar de goede plek rijdt? Welke overbodige stappen kun je eruit halen?

Door hierbij te werken met actiekaartjes (pijlen waarmee je de route reproduceert), kun je kinderen uitdagen om met zo min mogelijk stappen de route af te leggen.

Wat is computational thinking ~deel 3
Download de actiekaartje via de Extra materialen Beebot.
Download de actiekaartjes

Simulatie en modellering

Een situatie (proces of idee) weergeven door middel van een model.
Een experiment uitvoeren met behulp van een simulatiemodel.
Oplossing voor een probleem generaliseren en toepasbaar maken op andere problemen.

− Simulaties uitvoeren door een probleemsituatie na te spelen.

Simulatie

Een simulatie is een nabootsing van de werkelijkheid,
in veel gevallen met behulp van een model van die werkelijkheid.
Een simulatie is een dynamisch proces. Vanuit een gegeven uitgangssituatie,
laat een simulatie zien hoe deze situatie verandert
en zich ontwikkelt in de loop van de tijd.

Het nabootsen van de werkelijkheid, dat is wat je in een kleuterklas graag doet.
Wat kleuters ook enorm leuk vinden.
Bij deze vaardigheid denk ik bijvoorbeeld aan het naspelen van een situatie die past bij je themahoek.

Bijvoorbeeld het naspelen van een actie die in een winkel plaats zou kunnen vinden:

  • een klant die op zoek is naar een bepaald product en deze niet kan vinden
  • een klant die afrekent bij de kassa

Door deze situatie in de kring na te spelen, geef je kinderen een mooi voorbeeld van mogelijkheden voor rollenspel in de themahoek de winkel.
Je simuleert de werkelijkheid.
Als je daarna foto’s of tekeningen maakt van de verschillende stappen van zo’n situatie, en die achter elkaar hangt in de themahoek, zorg je voor een model waaraan kleuters houvast hebben. Je hebt dan een spelscript gemaakt, dat ze meer grip geeft op de werkelijkheid.

Wat is computational thinking ~deel 3

Weerbericht

Een voorbeeld van een bekende vorm van simulatie is het weerbericht. Dit is een voorspellende simulatie.

Bij Wetenschap en techniek kun je ook goed gebruik maken van simulaties.
Je kunt bijvoorbeeld dingen in het klein nabouwen en testen onder verschillende omstandigheden.

Met Augmented of Virtuel reality zal simulatie steeds eenvoudiger worden. Je kunt dan een heleboel dingen simuleren en daarbij omstandigheden aanpassen. Dit is iets wat nog niet echt een plek in primair onderwijs heeft, maar dat naar verwachting wel zal krijgen.

Meer info en ideeën kun je lezen in het artikel Welke rol kan AR spelen in het basisonderwijs?

Vandaag heb ik je weer ideeën gegeven bij een aantal vaardigheden die horen bij Computational thinking,
die je  met jonge kinderen kunt doen.

Het is best lastig om al deze (deel-)vaardigheden goed te duiden en er voorbeelden voor te bedenken.
Dat is ook de zoektocht die we met elkaar aan het doen zijn.

Heb jij ideeën bij een bepaalde vaardigheid, of zie jij dingen anders? Ik hoor het heel graag!!
Met elkaar kunnen we een goede invulling geven aan de vaardigheid Computational thinking.

Over de auteur:

Hoi, ik ben Miranda. Geboren in 1967, dus reken maar uit hoe oud ik ben... ;) Na de Pabo in deeltijd gedaan te hebben ben ik op mijn 30e begonnen als leerkracht. Mijn hart lag/ ligt bij kleuters. Want daar kun je heerlijk thematisch werken en zoeken naar wat elk kind nodig heeft. Voor ik leerkracht werd werkte ik in de gehandicaptenzorg. Ook dat heb ik met veel plezier gedaan en ik kijk daar nog steeds met veel plezier op terug. Inmiddels werk ik bovenschools als beleidsmedewerker Onderwijs en ICT waar ik ook bezig ben met mijn passie: digitale geletterdheid in de klas. Dat doe ik natuurlijk naast mijn eigen bedrijf Miranda Wedekind Onderwijsbegeleiding! Heb jij een vraag over ICT/ digitale geletterdheid of 21e eeuws leren? Stel 'm aan me via de mail, het contactformulier of de chat. Ik help je graag verder. Wil je meer over mij weten? Lees dan de pagina Over mij. Groet, Miranda

Geef een reactie

Go to Top